Mạng lưới quan hệ (networking) đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp, nhưng không phải ai cũng biết cách xây dựng và duy trì chúng một cách hiệu quả. Những lời khuyên chung chung như "hãy ra ngoài kia," "hãy chân thành," hay "xây dựng mối quan hệ ý nghĩa" nghe thì dễ, nhưng thực hiện lại không hề đơn giản. Thực tế, nhiều người chỉ bắt đầu "networking" khi họ cần điều gì đó, và thường gặp phải những vấn đề như:
- Không biết cách liên hệ với người khác một cách tự nhiên.
- Cảm thấy mình chẳng có gì giá trị để trao đổi.
- Kết nối được nhưng rồi lại quên mất cách giữ liên lạc.
Tin tốt là: "Networking" không đòi hỏi bạn phải là một người quá hướng ngoại hay sở hữu danh bạ "khủng". Điều quan trọng là bạn phải thông minh và luôn "hiện diện" trong tâm trí mọi người theo cách khiến họ muốn giúp đỡ bạn.
Dưới đây là hướng dẫn từng bước để bạn xây dựng mạng lưới quan hệ hiệu quả:
1. Vì sao "networking" quan trọng (và vì sao nhiều người làm sai cách)
Phần lớn mọi người tiếp cận "networking" một cách hoàn toàn sai lầm. Họ thường:
- Chỉ liên hệ khi cần ("Chào, bạn có thể giới thiệu tôi được không?")
- Kết nối rồi "bặt vô âm tín"
- Chỉ giao tiếp với những người đã quen biết thay vì mở rộng mối quan hệ
Điều gì thực sự hiệu quả?
- Luôn "hiện diện": Mọi người sẽ không nghĩ đến bạn khi có cơ hội nếu họ chẳng nhớ bạn là ai.
- Trao giá trị trước khi yêu cầu: "Networking" không chỉ là việc ai có thể giúp bạn—mà còn là bạn có thể mang lại gì cho người khác.
- Tương tác thường xuyên: Những người thành công trong "networking" duy trì kết nối theo thời gian, không chỉ khi họ cần gì đó.
Lời khuyên: Nếu chiến lược "networking" duy nhất của bạn là "gặp gỡ nhiều người hơn," bạn đang lãng phí thời gian. Mục tiêu không chỉ là quen biết—mà là được nhớ đến khi cần.
2. "Địa điểm" lý tưởng để "networking"
Bạn có thể đã nghe những lời khuyên quen thuộc: "Hãy đến các sự kiện trong ngành." Điều đó không sai, nhưng quan trọng hơn là cách bạn tận dụng những tương tác đó.
Các kênh "networking" hiệu quả:
- LinkedIn & Cộng đồng trực tuyến:
- Tìm kiếm những người trong lĩnh vực của bạn và bình luận về bài viết của họ trước khi gửi yêu cầu kết nối.
- Tham gia các Nhóm LinkedIn liên quan và tham gia thảo luận (không chỉ quan sát).
- Gửi tin nhắn cá nhân khi kết nối ("Tôi thích bài viết gần đây của bạn về [chủ đề]—rất vui được kết nối với bạn.")
- Mạng lưới quan hệ hiện có (Nguồn tài nguyên bị bỏ quên):
- Kết nối lại với đồng nghiệp cũ, bạn học và người cố vấn—họ đã biết bạn, điều này giúp mọi việc dễ dàng hơn.
- Ví dụ tin nhắn: "Chào [Tên], lâu quá rồi! Tôi rất muốn gặp bạn và nghe về những gì bạn đã làm. Tuần tới chúng ta có thể cà phê hoặc trò chuyện được không?"
- Ngay cả khi họ không thể giúp trực tiếp, họ có thể giới thiệu bạn với người có thể.
- Các buổi gặp mặt ngành, trò chuyện cà phê và sự kiện chuyên biệt:
- Bỏ qua các sự kiện "networking" lớn, nơi mọi người chỉ trao đổi danh thiếp.
- Thay vào đó, hãy đến các buổi gặp mặt nhỏ, tập trung, nơi những cuộc trò chuyện thực sự có thể diễn ra.
- Tốt hơn nữa, hãy mời ai đó trò chuyện cà phê riêng—những buổi gặp mặt này có giá trị hơn nhiều so với các sự kiện lớn.
- "Networking" nội bộ (Nếu bạn đang có việc làm):
- Những người trong công ty của bạn thường là những kết nối tốt nhất cho các cơ hội trong tương lai.
- Nói chuyện với mọi người ở các bộ phận khác nhau—bạn không bao giờ biết khi nào sẽ có vị trí tuyển dụng.
- Hãy là người chia sẻ thông tin hữu ích, không chỉ nói chuyện vu vơ.
3. Cách trò chuyện hiệu quả (mà không bị gượng gạo)
Một trong những sai lầm lớn nhất mà mọi người mắc phải? Họ biến "networking" thành tất cả về bản thân họ.
Thay vào đó, hãy sử dụng cách tiếp cận này:
- Bắt đầu bằng sự tò mò: Mọi người thích nói về bản thân—hãy hỏi về công việc, kinh nghiệm hoặc xu hướng ngành của họ.
- Ví dụ: "Tôi thấy bạn đã làm việc trong [dự án X]—điều đó đã xảy ra như thế nào?"
- Tìm điểm chung: Có thể bạn học cùng trường, theo dõi cùng một người, hoặc cả hai đều quan tâm đến AI.
- Ví dụ: "Tôi đọc bài viết bạn chia sẻ trên LinkedIn về [chủ đề]—tôi rất muốn nghe ý kiến của bạn về nó."
- Trao giá trị trước khi yêu cầu: Chia sẻ một bài viết, giới thiệu họ với ai đó, hoặc đưa ra một bình luận sâu sắc.
- Ví dụ: "Tôi tìm thấy báo cáo về [chủ đề] mà có thể bạn quan tâm—tôi rất sẵn lòng gửi cho bạn!"
- Giữ cửa mở cho các cuộc trò chuyện tiếp theo:
- Ví dụ: "Hãy giữ liên lạc—tôi rất muốn tiếp tục cuộc thảo luận này."
- Nếu trực tuyến: "Tôi muốn nghe thêm về công việc của bạn. Chúng ta có thể sắp xếp một cuộc gọi nhanh được không?"
Vì sao điều này hiệu quả: Bạn tạo ra những cuộc trò chuyện thoải mái để lại ấn tượng tốt—mà không có vẻ như bạn chỉ muốn gì đó.
Ví dụ thực tế: Một trong những người được phỏng vấn của chúng tôi, K.Thanya (cựu SCB, Trưởng nhóm Cộng đồng), đã có được việc làm vì cô ấy đã "networking" và quen biết người quản lý tuyển dụng trước đó từ các sự kiện khác nhau. Cách tiếp cận tốt nhất của cô là "Chào, tôi là xxx, rất vui được gặp bạn" và sau đó cuộc trò chuyện diễn ra một cách tự nhiên. Nhờ kỹ năng phỏng vấn và xây dựng mối quan hệ của mình, cô không chỉ nhận được công việc từ mạng lưới của mình mà còn tiếp tục điều này trong suốt sự nghiệp của mình cho đến các vị trí gần đây. Cô ấy cho thấy "networking" tốt không chỉ giúp một lần mà còn trong nhiều năm sự nghiệp.
4. Công thức theo dõi: Làm thế nào để luôn "hiện diện" (mà không gây phiền nhiễu)
"Networking" là về việc duy trì kết nối và luôn ở trong tâm trí của họ.
Hệ thống theo dõi đơn giản:
- Bước 1: Theo dõi trong vòng 24-48 giờ. Ví dụ: "Chào [Tên], rất vui được nói chuyện với bạn tại [sự kiện]. Tôi thực sự rất thích cuộc thảo luận của chúng ta về [chủ đề]. Đây là bài viết tôi đã đề cập—tôi rất muốn nghe suy nghĩ của bạn!"
- Bước 2: Giữ liên lạc vài tháng một lần. Thích và bình luận về bài đăng trên LinkedIn của họ. Gửi tin nhắn chào nhanh. Chia sẻ điều gì đó hữu ích liên quan đến ngành của họ.
- Bước 3: Hãy thông minh khi yêu cầu giúp đỡ. Nếu bạn cần giới thiệu, đừng hỏi đột ngột. Thay vào đó, hãy nhắc họ về những lần trò chuyện trước đây của bạn: "Chào [Tên], tôi nhớ bạn đã đề cập đến việc [công ty] đang tuyển dụng. Bạn có thể chia sẻ bất kỳ lời khuyên nào về những gì họ đang tìm kiếm không?"
Điểm mấu chốt: Nếu bạn chỉ liên hệ khi bạn cần gì đó, điều đó thật rõ ràng. Nhưng nếu bạn đã giữ liên lạc, mọi người sẽ muốn giúp bạn.
5. Những sai lầm "chết người" trong "networking"
- Không rõ ràng trong tin nhắn: ("Hãy kết nối" là không đủ—hãy cụ thể.)
- Chỉ nói về bản thân: (Tập trung vào việc học hỏi, không phải bán mình.)
- Không theo dõi: (Một cuộc gặp gỡ không xây dựng mối quan hệ.)
- Chỉ "networking" khi bạn cần việc làm: (Mọi người có thể cảm nhận được sự tuyệt vọng.)
Nếu bạn đã mắc phải những sai lầm này trước đây, đừng lo lắng. Tin tốt? Bạn có thể bắt đầu lại từ hôm nay.
6. Thử thách "networking": Hành động trong tuần này
Bạn muốn bắt đầu "networking"? Đây là những thử thách bạn nên thử:
- Tìm và nhắn tin cho 3 người bạn chưa nói chuyện trong một thời gian.
- Bình luận về