ĐIỂM CHUNG TRONG THÓI QUEN CỦA NHÀ VĂN VÀ NHÀ QUẢN TRỊ HÀNG ĐẦU THẾ GIỚI

Điều khiến tôi ngạc nhiên khi đọc tiểu sử các nhà văn và nghiên cứu cách làm việc của các CEO hàng đầu không phải là sự khác biệt. Mà là sự giống nhau.

Một người kiến tạo thế giới bằng ngôn từ.

Một người kiến tạo hệ thống bằng tổ chức.

Phía sau họ là những nguyên tắc làm việc tương đồng đến đáng kinh ngạc.

1️⃣ Làm việc đều đặn hơn là chờ cảm hứng

Stephen King từng nói: “Cảm hứng chỉ dành cho những kẻ nghiệp dư. Bản thân tôi thức dậy và ngồi vào bàn mỗi sáng.” Tương tự, Haruki Murakami viết khoảng 4 tiếng mỗi ngày khi làm dự án, bất kể hôm đó có ý tưởng hay không.

Ở thế giới quản trị, Warren Buffett không chờ “ngày đẹp trời” để đầu tư. Ông duy trì lịch đọc báo cáo tài chính đều đặn mỗi ngày như người nông dân chăm sóc cánh đồng.

2️⃣ Dành giờ vàng cho việc quan trọng nhất

Leo Tolstoy luôn đóng cửa phòng làm việc từ sáng sớm đến trưa để viết Chiến tranh và Hòa bình. Trong khoảng thời gian này, không ai được phép làm phiền.

Nhiều thập kỷ sau, Peter Drucker khái quát nguyên tắc này trong Nhà quản trị hiệu quả: Những người tạo ra giá trị cao nhất luôn ưu tiên “việc quan trọng trước” (First Things First), còn những việc vụn vặt được xử lý sau.

3️⃣ Đọc sâu trước khi sáng tạo

Độ sâu của tác phẩm hay quyết định quản trị đều bắt đầu từ độ sâu của tri thức tích lũy.

Stephen King khẳng định: “Nếu không có thời gian đọc, bạn sẽ không có công cụ để viết.” Cũng vì coi tri thức là nền tảng của quyết định, Warren Buffett dành phần lớn thời gian mỗi ngày chỉ để đọc báo cáo và sách. Họ đọc không phải để tích lũy thông tin thô, mà để nâng cao chất lượng tư duy.

4️⃣ Năng lực làm việc sâu và biệt lập

Thành tựu lớn hiếm khi đến từ sự phân tán. Steve Jobs nổi tiếng với sự tập trung cực đoan. Ông có thể dành hàng giờ để tranh luận về từng chi tiết của một sản phẩm, từ kiểu chữ, giao diện cho đến trải nghiệm người dùng.

Haruki Murakami cũng tự cô lập mình bằng cách tắt điện thoại, rời mạng xã hội trong thời gian viết để toàn tâm sống cùng nhân vật. Tập trung sâu (Deep Work) chính là mẫu số chung của mọi đỉnh cao.

5️⃣ Sẵn sàng đập đi làm lại

Tolstoy từng chép tay và chỉnh sửa bản thảo Chiến tranh và Hòa bình đến 7 lần. Với Stephen King: “Bản thảo đầu tiên chỉ là cách bạn kể câu chuyện cho chính mình. Việc viết thực sự bắt đầu từ lúc chỉnh sửa.”

Trong quản trị, đó là triết lý Kaizen (cải tiến liên tục). Steve Jobs từng ép các kỹ sư thiết kế lại bo mạch bên trong chiếc Macintosh chỉ vì nó chưa đủ đẹp, dù người dùng không bao giờ nhìn thấy.

6️⃣ Kiên trì với mục tiêu dài hạn

Một cuốn sách lớn hay một doanh nghiệp vĩ đại đều cần quá trình tích lũy tính bằng thập kỷ.

Nhà văn dành nhiều năm để hoàn thiện từng chương sách.

CEO dành nhiều năm để tối ưu từng mắt xích tổ chức.

Một người gọt giũa câu chữ.

Một người tinh chỉnh quy trình.

Một người quan sát con người.

Một người quan sát tổ chức.

Con đường khác nhau, nhưng đều là hành trình của sự tích lũy.

7️⃣ Tin vào hệ thống, không tin vào ý chí

Như Peter Drucker từng viết: “Quản trị là làm đúng việc; hiệu quả là làm việc đúng cách.”

Những người xuất chúng không đặt cược vào động lực nhất thời. Họ xây dựng lịch trình, quy trình ghi chép và cơ chế ra quyết định cố định. Ý chí chỉ giúp bắt đầu, hệ thống mới là thứ duy trì hiệu suất lâu dài.

Suy cho cùng, cả hai đều đang làm cùng một công việc: Thiết kế một hệ thống đủ tốt để tạo ra giá trị.

📍Văn học và quản trị tưởng xa mà hóa ra lại gặp nhau ở những nguyên tắc làm việc cốt lõi. Viết không chỉ tạo ra tác phẩm, viết chính là cách rèn luyện tư duy hệ thống, sự kiên nhẫn và năng lực ra quyết định — những phẩm chất cốt lõi của một nhà quản trị xuất sắc.

PS: Khác biệt giữa người bình thường và người tạo ra thành tựu bền vững không nằm ở tài năng, mà ở hệ thống thói quen nhỏ được lặp lại đủ lâu.