เส้นทางอาชีพด้าน AI ในประเทศไทย: ความเป็นผู้นำที่เน้นมนุษย์เป็นศูนย์กลางในระบบเศรษฐกิจดิจิทัลที่เติบโต

1. บทนำ: เส้นทาง AI แบบไทย ๆ ที่มีเอกลักษณ์

หากคุณกำลังมองหางานด้าน AI ในไทย, งาน AI ในกรุงเทพฯ หรือโอกาสงาน AI ระดับเริ่มต้นในปี 2026 สิ่งแรกที่ควรเข้าใจคือ “ระบบนิเวศ AI ของไทยทำงานอย่างไร”

เส้นทาง AI ของประเทศไทยไม่ได้เดินตามแนวคิดแบบ “Move fast and break things” ที่เน้นความเร็วและการทำลายกรอบเดิมเหมือนบางประเทศ แต่สะท้อน DNA ทางเศรษฐกิจของไทยอย่างชัดเจนที่เน้นความเสถียร เน้นการบริการ และยึดโยงกับโครงสร้างองค์กรอย่างลึกซึ้ง

ในบริบทของไทย AI ไม่ได้ถูกมองว่าเป็นพลังที่เข้ามาแทนที่มนุษย์ แต่เป็นเครื่องมือ “เสริมศักยภาพ” (Augmentation) เพื่อยกระดับการตัดสินใจ ความคิดสร้างสรรค์ และคุณภาพงานภายในองค์กรที่มีระบบและขั้นตอนชัดเจน ซึ่งเป็นจุดสำคัญสำหรับทุกคนที่วางแผนเติบโตในสายงานนี้

บทความนี้เขียนขึ้นสำหรับ 2 กลุ่มหลัก:

1) คนรุ่นใหม่ (Early-career)
ผู้ที่กำลังเตรียมตัวเข้าสู่ภาคธนาคาร กลุ่มบรรษัทขนาดใหญ่ หน่วยงานรัฐ หรือองค์กรที่มีกฎระเบียบกำกับดูแลเข้มงวด

2) ผู้นำระดับกลาง (Mid-career)
ผู้ที่ต้องการเพิ่มอำนาจต่อรองในสายงาน โดยใช้ AI เพื่อขยายขอบเขตความรับผิดชอบและผลลัพธ์ แทนการเริ่มต้นใหม่ทั้งหมด

ในประเทศไทย อาชีพสาย AI จะให้รางวัลกับคนที่มี ความอดทน คิดเชิงระบบ และสร้างความไว้วางใจได้ มากกว่าคนที่มีเพียงทักษะเทคนิคที่หวือหวาแต่ขาดความเข้าใจบริบทองค์กร

2. วิสัยทัศน์ระดับชาติ: การสร้างสังคมที่ขับเคลื่อนด้วย AI อย่างมั่นคง

ทิศทาง AI ของไทยถูกกำหนดโดย แผนปฏิบัติการด้านปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติ ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2565–2570) ซึ่งเน้น “ความพร้อมของสังคม” มากกว่าความเร็ว

เป้าหมายไม่ใช่การเป็นผู้นำด้านงานวิจัยระดับโลก แต่คือการนำ AI ไปใช้จริงอย่างมั่นคงในทุกภาคส่วนของเศรษฐกิจ

3 เสาหลักสำคัญ ได้แก่:

ThaiLLM
โมเดลภาษาไทยขนาดใหญ่ที่ภาครัฐสนับสนุน เพื่อเป็นโครงสร้างพื้นฐานของบริการด้านสาธารณสุข การท่องเที่ยว การศึกษา และสิ่งแวดล้อม

LANTA Supercomputer
ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ที่ทรงพลังที่สุดในอาเซียน รองรับภาระงาน AI ของภาครัฐและวิสาหกิจ

สถาบันธรรมาภิบาลข้อมูล (เช่น BDI)
สะท้อนความเชื่อว่า “คุณภาพข้อมูลและการปฏิบัติตามกฎหมาย” คือรากฐานของมูลค่า AI ในเชิงอาชีพ สิ่งนี้หมายความว่า ตลาดไทยให้ความสำคัญกับความพร้อมของระบบนิเวศ กฎเกณฑ์ที่ชัดเจน เงินทุนที่มั่นคง และการใช้งานระยะยาว มากกว่าการทดลองระยะสั้นแบบเร่งรีบ

3. เส้นทางสำหรับบัณฑิตใหม่: เริ่มต้นกับองค์กรหลัก

ในไทย บุคลากร AI รุ่นใหม่มักถูกพัฒนาในองค์กรขนาดใหญ่ เช่น ธนาคาร บริษัทโทรคมนาคม กลุ่มบรรษัท และรัฐวิสาหกิจ มากกว่าสตาร์ทอัพ

การจ้างงานระดับบัณฑิตใหม่มักเน้น:

• ระบบ Onboarding ที่มีโครงสร้างชัดเจน

• การพัฒนาทักษะระยะยาวหลายปี

• การทำงานกับ AI ในฐานะ “ระบบที่ต้องทำงานร่วมกัน” ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์เดี่ยว

ภาคธนาคาร: เครื่องยนต์หลักของการจ้างงาน AI

กลุ่มธนาคารถือเป็นผู้จ้างงาน AI ที่ก้าวหน้าที่สุดในประเทศ เช่น กสิกรไทยและ KBTG ที่ใช้แนวคิด “Human-First x AI-First” ฝึกให้พนักงานทำงานร่วมกับ AI Agents ทั้งด้านการเขียนโค้ด วิเคราะห์ข้อมูล และบริการลูกค้า

สำหรับบัณฑิตใหม่ สภาพแวดล้อมนี้จะช่วยสร้างทักษะที่หายาก — การทำงานร่วมกับ AI ภายใต้ข้อจำกัดจริง ทั้งด้านกฎหมาย จริยธรรม และการบริหารองค์กร ซึ่งเป็นประสบการณ์ที่มีมูลค่าสูงในระยะยาว

4. ตำแหน่งงานระดับเริ่มต้นและค่าตอบแทน

ตลาดงาน AI ระดับเริ่มต้นในไทยมักเป็นงานที่ “เกี่ยวข้องกับ AI” มากกว่างานสร้างโมเดลโดยตรง

ตำแหน่งที่พบได้บ่อย ได้แก่:

• นักวิเคราะห์ข้อมูล (เชิงธุรกิจ)

• นักวิเคราะห์กระบวนการ / ระบบอัตโนมัติ

• เจ้าหน้าที่ปฏิบัติการหรือสนับสนุนโมเดล AI

• วิศวกรซอฟต์แวร์ที่ใช้เครื่องมือ AI ช่วยทำงาน

ค่าตอบแทนในกรุงเทพฯ (โดยประมาณ):

• สายเทคนิคที่เกี่ยวข้องกับ AI: 50,000 – 95,000 บาท/เดือน

• สายข้อมูลและการวิเคราะห์: 50,000 – 100,000 บาท/เดือน

ระดับเงินเดือนสะท้อนความรับผิดชอบและข้อกำกับด้านกฎหมาย ไม่ได้ขึ้นลงตามกระแส จึงเอื้อต่อการเติบโตอย่างมั่นคงในระยะยาว

5. ข้อได้เปรียบของคนทำงานระดับกลาง: AI คือพลังทวีคูณ

ความต้องการสูงของตลาดไทยไม่ใช่ “คนสร้าง AI รุ่นใหม่” แต่คือ “ผู้นำที่เข้าใจ AI”

คนระดับกลางที่โดดเด่นมักเป็นผู้ที่:

• เข้าใจ AI มากพอจะตั้งคำถามที่ถูกต้อง

• แปลงเป้าหมายธุรกิจเป็นเวิร์กโฟลว์ที่ AI ช่วยได้

• บริหารทีมที่มีทั้งมนุษย์และ AI ทำงานร่วมกัน

AI จึงกลายเป็นเครื่องมือขยายอิทธิพลของผู้นำ มากกว่าการแทนที่บทบาท

6. วัฒนธรรม AI แบบไทย: มนุษย์ยังเป็นศูนย์กลาง

คนทำงานไทยมีความกังวลเรื่อง AI แทนที่งานค่อนข้างต่ำเมื่อเทียบกับหลายประเทศ

บทบาทจึงแบ่งชัดเจน:

• AI: จัดการงานซ้ำซาก งานปริมาณมาก และการประมวลผล

• มนุษย์: ดูแลการตัดสินใจ ความเห็นอกเห็นใจ ความคิดสร้างสรรค์ และความรับผิดชอบ

ทักษะอย่าง EQ การสื่อสาร และเหตุผลเชิงจริยธรรม จึงกลายเป็น “ตัวเร่งอาชีพ” ไม่ใช่เพียงทักษะเสริม

7. โอกาสในแต่ละอุตสาหกรรม

AI ในไทยกระจุกตัวในอุตสาหกรรมที่มีกฎระเบียบเข้มงวดและมีผลกระทบสูง:

• การเงินและธนาคาร: ตรวจจับทุจริต ประเมินสินเชื่อ บริการเฉพาะบุคคล

• สาธารณสุขและภาครัฐ: โมเดลภาษา สนับสนุนการวินิจฉัย บริการประชาชน

• การผลิตและซัพพลายเชน: โรงงานอัจฉริยะ โลจิสติกส์

8. ธรรมาภิบาลและช่องว่างผู้นำ

หนึ่งในสายงานที่ถูกมองข้ามมากที่สุดคือ AI Governance

องค์กรต้องการคนที่ตอบได้ว่า:

• การตัดสินใจของ AI อธิบายได้หรือไม่? (Explainability)

• ใครรับผิดชอบผลลัพธ์? (Accountability)

• ROI วัดผลได้จริงหรือไม่?

คนที่เชื่อมโยง เทคโนโลยี – นโยบาย – ผลลัพธ์ทางธุรกิจ เข้าด้วยกันได้ เป็นกลุ่มที่หายากและมักเติบโตเร็ว

9. ข้อจำกัดและความจริงของตลาด

ตลาด AI ไทยมีลักษณะเฉพาะ:

• ขาดแคลนบุคลากรทักษะขั้นสูงจริง ๆ

• ต้นทุนเตรียมข้อมูลยังสูง

• มาตรฐานการจ้างงานค่อนข้างระมัดระวัง

ผลคือ คนที่เพียงตามกระแสจะอยู่ยาก แต่คนที่ทำงานอย่างมืออาชีพ เข้าใจระบบ และสร้างความไว้วางใจได้ จะก้าวหน้าเร็ว

10. เริ่มต้นอย่างไร?

โฟกัสที่: มุ่งเน้นที่การสร้างความรู้เท่าทัน AI (AI Literacy), ทำความเข้าใจด้านกฎหมายและธรรมาภิบาล และหาประสบการณ์ในองค์กรที่มีโครงสร้างชัดเจน เช่น ธนาคาร หรือองค์กรขนาดใหญ่ สำหรับผู้ที่กำลังมองหาโอกาสงาน ทั้งระดับเริ่มต้นและระดับบริหาร สามารถตรวจสอบตำแหน่งงานที่ได้รับการรับรองได้ที่ Jobcadu ซึ่งเป็นแหล่งรวมงานจากบริษัทชั้นนำในไทย

11. บทสรุป: พิมพ์เขียวอาชีพ AI แบบไทย

ประเทศไทยให้รางวัลกับคนที่:

• เคารพโครงสร้างองค์กร

• คิดระยะยาว

• ใช้ AI เพื่อ “เสริม” ไม่ใช่ “แทนที่” การตัดสินใจของมนุษย์

ในบริบทของไทย AI ไม่ใช่การพนันทางอาชีพ หากใช้อย่างเข้าใจ มันคือเครื่องมือสร้างความมั่นคง ขยายอิทธิพล และเพิ่มความยืดหยุ่นในการทำงานระยะยาว